Bezoek van Greet en Luuk Plekker

20 – 24 JUNI 2005

maandag - 20 juni – Soweto

Om 8 uur ‘s morgens werden we opgehaald door Maria Longley en naar het hoofdkantoor gebracht van de Sunshine Centre Org. Hartelijke ontvangst.  Van Maria kregen we een overzicht van de afspraken van de komende week. Oef! Van maandag tot en met vrijdag zullen we iedere dag om 8 uur worden opgehaald om op tijd op de afspraken te kunnen zijn.
Ik overhandig Maria een aantal gebruikte fototoestellen: die kan ze goed gebruiken voor de siblings.

Onder de leiding van  de nieuwe coördinator van Bambisanani, Lena Cohen, was er een vergadering van het  “Transport task team” over het transport van de kinderen naar de Kinderhuizen. . Van ieder huis was een vertegenwoordiger, een paar ouders waren aanwezig en taxi-owners. Ook Mabel Ramashau (van Eldorado Park) was er en zij was blij ons weer te zien. Mabel vroeg naar Anneke en Ansica en zei dat ze hoopte dat zij terugkwamen om hen nog meer te leren. Ze hadden een order gehad via een fysiotherapeut. Toen ze bij die therapeut waren ontdekten ze dat dàt de mensen waren waarover Anneke en Ansica gepraat hadden.
Van de Kinderhuizen waren ook  aanwezig: Melanie – coörd. van Craighall,  Martha, coörd. van Elsburg en Carol, van Elsburg.

De ouders van de kinderen moeten zelf voor transport zorgen van en naar het kinderhuis. Als er problemen zijn met de chauffeur dan betaalt een moeder soms niet meer, waardoor de chauffeur geld tekort komt en het transport gestaakt wordt. De ouders krijgen een beurs voor het kind en daarvan moeten zij het vervoer betalen.
Het is heel duidelijk gezegd, en het zal op alle kinderhuizen weer duidelijk gezegd worden, dat Sunshine niet verantwoordelijk is voor het transport. Het is de verantwoordelijkheid van de ouders zelf.
Er is afgesproken dat er per kinderhuis de taxi-problemen zullen worden uitgezocht met de taxi-owners.
Er is een aandachts-puntenlijstje gemaakt.

De Gemeente heeft een steering committee voor transport. Niet alle soorten transport in een commissie, maar ieder soort transport een eigen commissie. Nancy (Duitse stagiaire/onderzoekster) geeft het advies om onderaan te beginnen en dan werk je omhoog naar de Gemeente.
Confronteer de Gemeente met onze problemen!! maar werk je rapport eerst uit.  

Volgende vergadering is gepland op 13 augsutus 2005 om 10.00 uur, met het verzoek om zoveel mogelijk ouders bij deze vergadering aanwezig te laten zijn.
Na afloop van de vergadering was er koffie en een broodje voor iedereen.

Er was bij deze vergadering ook een Duitse jonge vrouw, Nancy Kluth, die alles opschreef. Na de vergadering hebben wij met haar gepraat. Zij is een vrijwilligster die via AIESEC in South Africa, werkt aan het transportprobleem in Johannesburg. Zij onderzoekt hoe het transport in de stad geregeld is, waar de problemen liggen, wat de mensen nodig hebben enz. Het is een groot onderzoek en Sunshine werkt hieraan mee voor de ouders en de kinderen van de Kinderhuizen.
Nancy maakt o.a. een kaart met daarop de trein-, tram-, bus- en taxi-mogelijkheden van Johannesburg. Deze kaart bestond nog niet. 
Nancy zegt dat er voorlopig nog niets zal veranderen, maar als de Spelen naar Kaapstad komen in 2010 dan zal de overhead wel iets aan transport moeten doen. De vraag is alleen of de kleine mensen daar ook van kunnen profiteren en niet alleen de toeristen en zakenmensen in Zuid-Afrika.

Het adres  van de vrijwilligers organisatie AIESEC in South Africa zal ik vermelden op onze website.

We gingen met Lena Cohen naar Bambisanani.
Bij de poort werden we al verwelkomd door de portier/wacht.  Om binnen te komen moet men twee keer door een hek, dat normaal is afgesloten.
We zagen daar onze vriendinnen weer terug. Sekgametsi, Judith, Zanele (heeft een wond aan haar vinger die moeilijk geneest),    Louise (die in de nabije omgeving woont en voor ons even naar Bambisanani was gekomen), en nog veel meer vrouwen die we al jaren kennen.

De nieuwe sociaal werkster-stagiaire is Nicky, een vrolijke jonge vrouw. Zij komt uit het Noorden van Zuid-Afrika dicht bij het Krugerpark. Maar ze was al gauw gewend in Soweto.

We lopen naar de klassen en bij binnenkomst word ik meteen bestormd door een meisje dat me een zoen geeft. Luuk maakt hiervan een foto en toen was het hek van de dam. Ze wilden allemaal wel op de foto! Hilariteit. We zijn in de drie klaslokalen geweest en hebben gezien hoe de moeders bezig zijn met de kinderen. In elke klas zijn minstens 3 volwassenen, zodat er altijd een met een kind bijv. naar de toilet kan gaan in de rolstoel.

Omdat het al in de loop van de middag was, waren de chauffeurs al gearriveerd en zagen we hoe de kinderen een voor een in een gesloten bakkie werden gezet of gelegd,     tenslotte ging een van de moeders voor de openslaande deur zitten om de kinderen te beschermen, deuren dicht en daar ging de eerste auto het terrein af. In de tweede auto, een personenauto, werden een aantal kinderen op de achterbank gezet en een moeder naast de chauffeur. Een aantal moeders binden hun kind op de rug voor de soms lange wandeling naar huis.

Door Lena werden wij weer naar Sunshine gebracht.

dinsdag - 21 juni – Soweto

Vroeg uit de veren, ontbijt en weg waren we alweer. Naar het hoofdkantoor alwaar Lena ons kwam afhalen. Ook Judith, family support worker, ging vandaag met ons mee. In de auto wordt Judith gebeld door Keelibone Dorkas, de vrouw die we een ander jaar in haar huisje hebben bezocht, met het door haar geadopteerde neefje Neo. Ik krijg de telefoon en kan even met haar praten. Ze zal proberen een dezer dagen naar het huis te komen, maar dat is (achteraf) niet gelukt.

We gingen eerst naar Braamfisherville en kwamen bij het huisje van Angy met de kinderen Mike (5 jaar en gehandicapt), Sweetness (meisje van 4 jaar), maar er waren nog drie kinderen in dit gezin:
zoon Brian (9) dochter Hope (14) en dochter Rose (16).
Mike krijgt therapie in het Baragwanath hospitaal – maar Lena vraagt of hij naar Bambisanani komt.  Op een-jarige leeftijd is zijn handicap ontdekt. Hij luistert, praat, doet veel zelf, zoals naar de wc gaan. Vader maakt zich zorgen over de toekomst van de kinderen, speciaal om Mike.
Lena vraagt Angy om ook naar het tehuis te komen voor het Income Generating Programm en zij zal proberen te komen.

Het tweede bezoek was in Orlando bij moeder Daphnie met het gehandicapte meisje Lehlohonolo Nyandeni (4 jaar). Ook dit meisje gaat naar therapie van het Baragwanath hospitaal. Lehlohonolo grijpt wel naar dingen, maar kan het niet vasthouden. Zij kan niet rechtop zitten. Waarschijnlijk heeft zij bij de geboorte niet genoeg zuurstof gekregen. “Why gave God this to me!” Daphnie heeft een jaar lang iedere dag gehuild. Haar man heeft haar getroost en haar beloofd dat zij er samen en met Gods hulp wel uit zouden komen om dit kindje te verzorgen.
Daphnie huilt niet meer, zij heeft het kind geaccepteerd en is ook blij met dit kind. Nu huilt haar man omdat hij inmiddels zijn werk heeft verloren en hij kan geen nieuw werk vinden. Hoe kan hij dan voor zijn gezin zorgen!? De rollen zijn nu omgedraaid. Het oudste meisje is 20 jaar en al van school af, dan is er nog een zoon van 12 jaar, hij zit in de 6e klas.

Het 3e bezoek was aan een junior pre-school (= 1ste tot 4e klas lagere school). We zijn rondgeleid door de klassen en de kinderen hebben voor ons gezongen. Voor het ontbreken van bibliotheekboeken heb ik het adres van Biblionef in Kaapstad gegeven. In de hoop dat zij van hen boeken kunnen krijgen. 

Terug bij Bambisanani treffen we nog de psychologie studente Wendy aan, die als vrijwilliger bij Bambisanani werkt.

woensdag - 22 juni – Soweto

In het Daycare Rathanang Centre (in 2000 zijn Truus, Anneke en ik hier ook geweest, dit is gelegen achter het Chris Hani Baragwanath Hospital, het grootste hospital van Soweto) wordt 1x per maand therapie gegeven (of minder) aan een kind. De doktor ziet de kinderen 1x per 6 maanden. Er wordt ook aan ouders onderwezen hoe het kind verder te behandelen. Vanuit Bambisanani gaan ook kinderen naar Baragwanath voor bezoek aan doktor of  fysio.

  We ontmoeten:
- fysio-therapeut Faith Bischof – ziet kind – maakt advies – leert moeders therapie geven

- speach-therapeut Cebi Ngqinambi  - ziet kind – observeert – maakt advies

- speach-therapeut Gloria Gkicas – speach- and early intervention facilitator (niet op de foto)
(Gloria vraagt de groeten aan Truus en Hannie over te brengen, bij deze!)

- Amy Anderson ( Occupational Therapist)

Kinderen die naar het Kinderhuis komen moeten een doktersverklaring hebben.
De therapeuten overleggen of een kind in het Kinderhuis kan komen en in welke klas.

Klas 1 – stimulatie klas, veel hulp nodig

Klas 2 – Kinderen kunnen al iets zelf, ze leren hoe ze zich moeten gedragen, toilet training, zelf leren eten, leren de basis dingen zelf doen.

Klas 3 – inclusion, downsyndroom, slow learners, autistic (hoewel voor autistische kinderen moet er 1 kind / 1 ouder aanwezig zijn, niet genoeg staf hiervoor op dit ogenblik)

Klas 4 – als kleuterschool, hierna naar gewone school of speciale school vanwege hun handicap.

Op woensdagen bezoeken de therapeuten Bambisanani.
Een keer per twee weken spreken zij de teachers/moeders over de handicaps en behandelingen, ook over practische informatie van medicijngebruik, neveneffecten. En wordt er gerapporteerd als er iets is met de kinderen.

Therapeute Faith Bischof  doet research op WITS University op c.p. – te weinig vitamine D en mobiliteit. Zij is in regelmatig contact met Prof. Vermeer (Universiteit Utrecht). Daardoor is Prof. Vermeer ook bij Sunshine geweest en bekend.
(Vitamine D komt van zon. De zwarte huid neemt D niet op en medicijnen werken tegen.)

Na het gesprek met de therapeuten volgt de vergadering met ouders en kinderen. Hiervoor is de scheidingswand tussen de twee klaslokalen geopend.  De moeders en/of teachers komen al zingend het lokaal binnen. Ook de kinderen komen in groepjes naar voren en zingen of dansen en laten zich van de beste kant zien.

Zanele opent als een van de ouders de bijeenkomst. Aan het woord komen de twee ouders, een man en een vrouw, die de cursus hebben gevolgd voor het houden van kippen.  De man, David Nhlapo vertelt over de cursus en zij wachten nu op de goedkeuring van de Gemeente om te beginnen. De vrouw staat op en vraagt ons of we niet bij de Gemeente kunnen zorgen dat het een beetje opschiet. Ze wachten al zo lang!
Ik heb geantwoord dat het wel erg belangrijk is de toestemming van de Gemeente af te wachten en dat wij daar niets aan kunnen doen.
Het is de bedoeling dat, na toestemming van Gemeente en Gezondheidscommissie, er in het klein wordt begonnen met een kippenfarm achter het Kinderhuis. Er is nog ruimte naast de groentetuin daarvoor vrijgehouden. Als het allemaal goed gaat en het kippenhouden zit goed in de vingers, dan kan een gooi gedaan worden naar een groter stuk land, via de Gemeente, om daar kippen te houden. Maar dan moet iemand daar ook gaan wonen.

Er moet een plan opgezet worden voor een naaigroep. De naaimachines zijn aanwezig en er zal actief worden gekeken om een Income Generating groep op te zetten.

De atjar-groep werkt al goed.

Een geheel nieuw  project dat men wil opzetten is: Brood Bakken. Er worden 2 personen gezocht die een week een cursus willen volgen van ZAR 2000 pp. Voorwaarde: men moet Engels kunnen spreken en lezen. Dan moet er in de andere projecten hard gewerkt worden, gespaard en ook nieuwe sponsors gezocht worden om een broodbak-keuken-unit aan te schaffen. Prijs ZAR 78.000.
Moet je voor afname van zelf gemaakte goederen klanten zoeken, voor het brood zal dat niet nodig zijn. Men komt op de geur af en er is grote behoefte aan.

Lena brengt ons weer naar Sunshine en aldaar aangekomen worden we door sociaal werkster Cherie weer naar ons B&B gebracht. Cherie is heel blij, want ze had net een telefoontje gehad van de Wesbank dat zij morgen 30 dekens cadeau krijgt voor Soweto!

donderdag - 23 juni – Soweto

Vandaag worden we opgehaald door Bridget.   We gaan meteen door naar Eldorado Park. Omdat het net voor de zomervakantie is zijn er ouders die het rapport van de kinderen komen bespreken en ophalen.

Bridget wordt gebeld. Een van de jonge vrijwilligsters van Bambisanani is beroofd van haar telefoon met revolver op haar hoofd gericht. Rovers hoorden haar telefoon afgaan in haar zak terwijl ze in Soweto liep naar het Kinderhuis. “Waarom neem je je telefoon niet op?“ vroegen zij. Toen ze een revolver op haar hoofd richtten, nam ze haar telefoon en die werd meteen afgenomen. Ze kwam met de schrik vrij. Aangekomen in Bambisanani is zij met Lena naar het politiebureau gegaan, waar ze haar telefoongegevens heeft opgegeven. De telefoon kan dan geblokkeerd worden, zodat de rovers er ook niets aan hebben. Maar ja, het is wel weer gebeurd! 

Eldorado Park is nu uitgebreid. Was het eerst één huisje waar alle activiteiten werden uitgevoerd, nu zijn het twee huisjes met een speelterreintje er tussen met speelstellingen. Aan de kop van het eerste huisje staat de Toylibrary (de mooi geschilderde container waarin de Speelotheek is gevestigd).            

Nu begrijp ik ook meer van de verbouwing. Het is de bedoeling om van het tweede huisje klaslokalen te maken zoals in Bambisanani. Het dak en de goten zijn al vernieuwd door de Gemeente, die zien er goed uit.

In de keuken treffen we Ann, de moeder van Arlene (= Gift of God). Dochter Arlene was in Eldorado Park en kon niet lopen. Hier heeft ze geleerd om met krukken te lopen. Zij ging daarna naar een gewone school, speelt cricket en soccer met krukken! Loopt de trap op. Maar ze kan nu een paar stappen lopen zonder krukken. Volgend schooljaar in januari 2006 gaat ze naar de highschool. Moeder Ann is trots op haar dochter en blij dat zij door Eldorado Park zo goed is geholpen met haar handicap te leren leven.   

  Daar komt Maggie, de moeder van Caruso. Ze is vandaag jarig en wij feliciteren haar. Caruso kennen we nog uit 1997 toen Truus en ik het huis voor de eerste keer bezochten. Hij bleef toen Truus’ hand vasthouden en volgde ons overal. Hij leerde lopen en praten in Eldorado Park. En hij zingt!

Nu is Caruso 15 (in november wordt hij 16 jaar). Hij is verlegen en wil buiten blijven. Zijn moeder vertelt dat het heel goed gaat met Caruso. Na Eldorado Park is hij naar een speciale school gegaan. Praten gaat nog wel moeilijk, maar zij verstaan elkaar.
We merken dat Maggie een geweldige ambassadeur is voor Sunshine!

We bekijken de Toy Library en praten met de leidster daar.     
Regels voor uitleen ontvangen. 

We rijden naar Mabel’s huisje om haar op te halen. Met Bridget, Maggie, Caruso en ik in één auto. Mabel en Luuk nemen een taxi (taxi's zijn het enige openbaar vervoer in townships, vaak zijn het kleine busjes) naar de school voor gehandicapte kinderen, (speciaal onderwijs) waar Caruso nu op zit.
We worden door alle klassen heen geleid. In één klas was een ‘firekid”. Een verbrand, opgelapt gezicht. Door brand verwoest! Er zijn veel branden in de settlements, krottenwijken. Op deze school wordt aandacht gegeven aan lezen, schrijven, rekenen, zoals op een gewone school, maar de leeftijd van de kinderen per klas is heel verschillend. Dat gaat naar ‘kennis’. Ook wordt er aandacht gegeven aan groente kweken, tuin onderhoud, brood bakken. Om de kinderen iets mee te geven voor later.
Met het schoolhoofd gesproken over de houding van ouders t.o.v. school, vervoer, verantwoordelijkheid enz.

Daarna weer in Bri’s  auto naar Mabel’s huis. Daar was voor ons gekookt. Grote pan rijst op tafel, waar doorheen linzen, kruiden, hele eieren en stukken kip zaten. Met een sausje erbij. Ook een roti (pannekoek) met spicy troetje van grote witte bonen, tomaat, vlees, enz. En vetkoek (een soort oliebol). Allemaal lekker en niet te heet.   Rose kwam ons daar opzoeken, ze had gehoord van onze komst. Ook een van de oudere vrouwen van Eldorado Park. Ze had veel meegemaakt de laatste tijd en kwam al een tijdje niet naar het Kinderhuis. Haar zuster en haar dochter zijn het afgelopen jaar overleden. Maar ze komt terug en zal dan weer meedoen met de andere vrouwen.

Toen we weer naar huis gingen, kreeg iedereen een pan of wat mee naar huis. Bri, Rose, Maggie en Caruso en wij ook. Omdat ik zei dat we bij Harry en Leda aten, was onze stapel aardig hoog. Ik heb meteen Harry een sms gestuurd, dat Leda ‘s avonds niet hoefde te koken, dat had Mabel al gedaan.

We reden naar Johannesburg, naar het derde huis: Craighall. De kinderen waren al naar huis, maar we werden rondgeleid door Melanie Malema, die morgen (vrijdag 24 juni 2005) afscheid neemt als coördinator van Craighall. Dit kinderhuis ziet er goed uit. Ook het speelgoed en de attributen.
Melanie heeft een nieuwe baan, ze gaat voor de Trevor Huddleston Memorial Centre in Sophiatown werken. Oude glorie herstellen, mensen bewust maken en trots maken op hun stad. Klaar om toeristen te ontvangen met tours.

Daarna naar ons B&B waar we om 15.30 uur aankwamen. Geschreven, vogels kijken, rusten en wachten tot we  worden opgehaald voor het avondeten bij onze vrienden. WIJ nemen het eten mee voor vanavond van Mabel!     

vrijdag - 24 juni – Soweto - afscheid van Sekgametsi en ook van ons

We werden opgehaald door Bridget en naar het hoofdkantoor gebracht. Daar zagen we de stapels dekens al die aan sociaal werkster Cherie beloofd waren door de Wesbank. Hoog opgestapeld. Prachtig, wat een geschenk.

Hoewel het voor ons, Nederlanders, elke dag prachtig weer is en we mouwloos door de dag kunnen, heeft iedereen het koud hier. Het is winter, maar overdag temperaturen van ca. 20 C. Men loopt in truien en jassen. We schudden allemaal koude handen! De dekens komen dus zeker goed uit en komen op een goede bestemming.

Maria Longley heeft een citroenboom gekocht en die wordt in onze auto geladen, om bij Bambisanani aan de tuinman te geven voor het planten. Hij is er erg blij mee en zal de komende tijd iedere dag water geven en zorgdragen voor deze speciale boom, waarvan hij en de vrouwen de vruchten maar wat graag willen plukken. 

We komen aan bij Bambisanani en horen al bij het binnenrijden van het hek het zingen. Zijn we te laat? Is het feest al begonnen? We gaan de keuken binnen en worden gerustgesteld. De vrouwen zijn aan het koken! Tijdens de voorbereidingen van de maaltijd wordt er gewoon gezongen: “om het werk lichter te maken”. Een van de vrouwen, Lizzy Hlutyana,  staat te roeren in een grote pan en af en toe zwaait de pollepel door de lucht als zij een rondedansje maakt. Iedereen werkt en zingt mee, het is een prachtig gehoor.
   We gaan nog even kijken bij de klaslokalen waar de kinderen zijn. Ook de kinderen maken muziek en met een (plastic) microfoon en gitaar zingen en dansen ze dat het een feest is. Het is de laatste schooldag voor de zomervakantie en dat moet gevierd worden.

Ik maak nog een foto van het vaantje van de Lady Circel uit Venhuizen dat in de keuken hangt. Hun bijdrage van de Moederdagmand in 2001 is gebruikt voor de inrichting van deze nieuwe keuken.

  Om 11 uur worden we in de grote zaal verwacht. We nemen plaats, maar worden dringend verzocht achter de grote tafel te gaan zitten, want wij zijn de gasten vandaag. Ook Sekgametsi Masote zit bij ons achter de tafel, er wordt afscheid genomen van Sekga. Zij heeft artritis en kan haar handen niet meer goed gebruiken. Zij heeft jaren voor de kinderen gezorgd, meestal in de keuken, maar ze kan de potten en pannen niet meer vasthouden. Het doet haar veel verdriet om nu afscheid te moeten nemen. Maar het gaat niet meer . . . 

Sociaal werkster Nicky heeft de leiding van het programma. Langzaam vult het zaaltje zich met ouders, medewerksters, directeur Melinda Cupido is ook speciaal gekomen. De bewaker aan de poort is er, de tuinman, de chauffeurs, iedereen die komen kan is er gewoon.

Nicky vraagt als eerste aan de bewaker om de bijeenkomst in gebed te openen. En hij gaat vóór. Dan begint één van de vrouwen te zingen, waarna Nicky de eerste spreekster aankondigt, waarna weer wordt gezongen. Na de spreekster wordt weer gezongen en dat gaat de hele bijeenkomst zo door. Ook Mabel is een van de spreeksters en als goede vriendin is zij zeer geroerd bij haar woorden van afscheid. De laatste spreekster, de vrouw die ook steeds de aanhef tot zingen geeft, mag het cadeau overhandigen. Nou ja, niet overhandigen, maar omhangen. Sekga moet op een stoel vóór de tafel gaan zitten en de vrouw danst om haar heen en zingt. Zij legt zo al zingend de deken om Sekga heen. Nee, nog even blijven zitten er komt ook nog een prachtige grote wollen shawl bij, zodat ze helemaal warm ingepakt kan worden. Daarna wordt Sekga, met deken en shawl, meegetroond onder luid zingen in een kamervullende polonaise. Ook Luuk doet mee met dit feest en ik klim op een stoel en maak er foto’s van. Het is geweldig om hierbij aanwezig te kunnen zijn.

  Ook Luuk en ik worden toegesproken en krijgen een cadeau. Een linnen tas met een foto van alle kinderen van Bambisanani en onze naam er op. Prachtig! En pannenonderzetters met Afrikaanse foto’s erop.

Na het feesten worden de schalen op tafel gezet en de borden opgeschept. Iedereen krijgt eten, ook mensen die nog buiten zijn worden binnen geroepen om mee te eten. Grote pan met rijst, groeten, komkommersalade, kippenbouten en als toetje wordt er een grote taart aangesneden. Die was kant en klaar gekocht. Het prachtige bloemstuk dat de tafel siert is ook een cadeau voor Sekga en Elizabeth (Lizzy) Hlutyana geeft het aan haar om mee naar huis te nemen.
Ik beloof haar om in Nederland voor warme wanten en sloffen te kijken en deze dan op te sturen.

     We nemen hartroerend afscheid van iedereen.  En we beloven om, wanneer het kan, weer terug te komen.   

Weer op het hoofdkantoor ga ik bij Lilian, verantwoordelijk voor de public relation, aan en vraag haar om kaarten van Sunshine om in Nederland te kunnen verkopen. Zij laat mij ook een pakket feestelijk inpakpapier zien en ook daarvan koop ik er zes verpakkingen. Van de kaarten 2 x 100 stuks. (Alles voor de wederverkoop natuurlijk.)
Ik mag even op de computer om mijn email te bekijken.